Nos
Większość kręgowców ma dwa nozdrza. Stanowią one początek jamy nosowej łączącej przód twarzy z jamą gardłową. U ssaków najbardziej wysunięta część twarzy nazywa się nosem. Nos i jego przewody spełniają wiele ważnych funkcji. Otwierają drogi oddechowe, umożliwiając powietrzu przedostawania się do płuc nawet wtedy, gdy usta są zamknięte, oraz podczas jedzenia. Ssące pierś matki niemowlę może oddychać tylko przez nos. Jama nosowa jest wysłana błoną śluzową, w której znajdują się komórki wydzielające śluz, a w tak zwanym nabłonku węchowym mieszczą się komórki zmysłu powonienia.
Najlepiej rozwinięte narządy węchu występują u ssaków. Ludziom i zwierzętom węch umożliwia właściwe reagowanie na bodźce zapachowe otrzymywane z otaczającego środowiska. Zwierzętom węch ułatwia wyszukiwanie pokarmu, służy do rozpoznawania płci innych osobników, ostrzega przed niebezpieczeństwem. Zmysł węchu jest powiązany ze smakiem. O związkach między tymi zmysłami świadczą, że częściowe wyłączenie węchu u ludzi prowadzi do zmian smaku potraw.